Od 2016 roku Feniks prowadzi badania nad samobójstwami wśród polskiej społeczności w Szkocji. Do tej pory udało nam się przeprowadzić dwa projekty badawcze, które badają częstotliwość i okoliczności samobójstw Polaków w Szkocji, ale także bariery których doświadczają w szukaniu pomocy. Badania wskazywały na duży odsetek samobójstw wśród polskich mężczyzn i dlatego nasze drugie badanie było poświęcone zdrowiu psychicznemu Polaków w Szkocji.
Przegląd samobójstw Polaków mieszkających w Szkocji (2012-2016)
Istnieją dowody na to, że Polscy migranci mogą być narażeni na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych w porównaniu z populacją brytyjską (1). W 2016 roku Konsulat RP w Szkocji powołał grupę badającą liczbę Polaków, którzy popełnili samobójstwo w Szkocji. Pomimo tego, iż Konsulat ma swoją rolę w badaniu zgonów obywateli polskich w Szkocji, nie był w stanie dokładnie ocenić skali problemu, ponieważ policja Szkocka kontaktowała się z nimi tylko wtedy, gdy miała trudności z identyfikacją najbliższych krewnych osoby zmarłej. Pojawiły się niepotwierdzone dowody i obawy, że wskaźnik samobójstw wśród ludności polskiej w Szkocji jest wysoki i w związku z tym konieczne było przeprowadzenie dodatkowych badań.
Utworzona grupa współpracowała zarówno z lokalnymi, jak i krajowymi organizacjami posiadającymi wiedzę i doświadczenie w zakresie analizy danych, trendów oraz sytuacji mających miejsce w polskich społecznościach i rodzinach mieszkających w Szkocji. Prowadzone badania wspierał Feniks, organizacja charytatywna współpracująca ze środkowo-wschodnioeuropejską społecznością w Edynburgu. Pierwsze spotkanie odbyło się w lutym 2016 r. i początkowo reprezentowali je Konsul RP, Policja Szkocji i Feniks. Grupa szybko zdała sobie sprawę, że policja w Szkocji, urząd koronny i szkocka baza danych o samobójstwach (ScotSID) nie posiadają informacji o narodowości ofiar. Niektóre surowe dane zostały wówczas pobrane z krajowych rejestrów Szkocji (National Records Scotland), ale ponieważ nie były one znormalizowane pod względem wieku, a denominatory nie były znane, dane okazały się do zinterpretowania.
Raport możesz pobrać tutaj i na stronie NHS.
Zdrowie psychiczne i samobójstwa Polaków w Szkocji-2020
Niniejsze badanie jest kontynuacją Przeglądu samobójstw wśród Polaków mieszkających w Szkocji (2012-2016) przeprowadzonego przez Feniks i NHS w 2018 roku, który wykazał, że poziom samobójstw wśród polskich mężczyzn w Szkocji był prawie dwukrotnie wyższy niż wśród Szkoci. Projekt został przeprowadzony dzięki wsparciu i współpracy z See Me Scotland.
Celem tego badania było zbadanie stygmatyzacji zdrowia psychicznego mężczyzn w Polsce oraz barier w szukaniu pomocy, które prowadzą ich do samobójstwa. Poprzez grupy fokusowe i kwestionariusz zbadaliśmy główne problemy, które wpływają na samopoczucie Polaków w Szkocji; stereotypy dotyczące męskości i szukania pomocy; źródła wsparcia, z których mogliby skorzystać.
Z badań wynika, że polscy mężczyźni mieszkający w Szkocji niechętnie zwracają się o pomoc z problemami zdrowia psychicznego zarówno do osób z ich otoczenia, jak i do specjalistów. Uczestnicy cierpią na samotność, tęsknotę za domem i trudności w nawiązywaniu znaczących przyjaźni z innymi mężczyznami, czy to Polakami, czy Szkotami. Często uwikłani w stereotyp samowystarczalnego i pracowitego Polaka odczuwali presję sukcesu i skoncentrowania życia na pracy, co jeszcze bardziej wpływało na ich izolację społeczną. Postawy „dam sobie radę” i „nie zawracać komuś głowy” powstrzymywały ich od zwracania się o pomoc.
Rodzina jest tradycyjnie głównym źródłem wsparcia Polaków w Polsce (Czarnecka, 2019). Jednak osoby mieszkające za granicą nie mogą liczyć na wsparcie krewnych. Rodziców mieszkających w Polsce uznano za nieadekwatnych ze względu na niezrozumienie realiów życia mężczyzn w Szkocji. Związana z Polską rodzina też nie była zbyt pomocna w przypadku kłopotów finansowych. Wyjaśniano to różnicami w walutach i poziomach dochodów. Tylko romantyczny partner/partnerka i rzadziej przyjaciele byli postrzegani jako źródło pomocy. To stawiało samotnych i odizolowanych mężczyzn w bardzo niekorzystnej sytuacji.
Pomimo ogólnej niechęci do korzystania z jakiegokolwiek źródła wsparcia instytucjonalnego, czy to pochodzącego z NHS, czy z organizacji trzeciego sektora, około 40% uczestników chciało odwiedzić psychologa. Wielu chciało, aby te usługi były szerzej dostępne w języku polskim.
Raport jest dostępny do pobrania tutaj.
Wyniki badań zostały rozpowszechnione podczas wydarzenia online 23 lipca 2020 r. W wydarzeniu wzięło udział dokładnie 74 uczestników reprezentujących sektor publiczny i trzeci. The National napisał również artykuł o tym wydarzeniu
